حجتالاسلام والمسلمین کمالالدین مظلومیزاده در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه با اشاره به طرح هدایت معنوی، گفت: این طرح در راستای توصیههای مقام معظم رهبری تدوین شده است. اخیراً حضرت امامخامنهای به حوزویان توصیه کردهاند که هدایت معنوی و نورانی کردن دلها یکی از وظایف روحانیت است. در همین راستا، طرحی را با نام «طرح هدایت معنوی» تدوین کردهایم که اکنون در مجامع و سطوح مختلف به مرحله اجرا درآمده و همچنان در راستای منویات مقام معظم رهبری پیگیری میشود.
وی افزود: رهبر انقلاب اخیراً در سخنان خود به موضوع «جنگ معنویت» اشاره کرده و تأکید دارند که روحانیت باید یک آرایش جنگی در این زمینه تشکیل دهد. در پاسخ به این نیاز، به کمک برخی از دوستان و عزیزان، این طرح با همین عنوان بهطور جدی پیگیری شد.
طرح هدایت معنوی؛ راهی برای تحقق تمدن نوین اسلامی
این استاد حوزه علمیه در ادامه با اشاره به منطق و فلسفه اجرایی طرح، بیان کرد: میتوانیم فلسفه این طرح را از بیانیه گام دوم انقلاب حضرت امامخامنهای استخراج کنیم. در این بیانیه، مقام معظم رهبری سه محور اساسی را مطرح کردهاند: خودسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی. هدف نهایی این فرآیند، رسیدن به تمدن اسلامی نوین است که بهعنوان زمینهساز ظهور حضرت بقیهالله الاعظم (عجلاللهتعالیفرجه الشریف) مطرح شده است.
بیانیه گام دوم انقلاب؛ راهگشای طرح هدایت معنوی
وی توضیح داد: اگر بخواهیم این روند را بهصورت مهندسی معکوس بررسی کنیم، میبینیم که برای رسیدن به تمدنسازی نوین اسلامی، ابتدا به جامعهپردازی و سپس به خودسازی نیاز داریم. اما این پرسش مطرح میشود که خودسازی چگونه حاصل میشود؟ حضرت امامخامنهای در بیانیه گام دوم انقلاب بهطور دقیق به این سوال پاسخ دادهاند. ایشان در این بیانیه هفت توصیه مهم مطرح کردهاند که یکی از آنها به «اخلاق و معنویت» اختصاص دارد. در این قسمت، ایشان هم به چیستی و تحلیل مفهومی اخلاق و معنویت پرداختهاند، هم هدفشناسی کردهاند و هم راهبردهایی برای تحقق آن ارائه دادهاند.
حجتالاسلام مظلومیزاده اظهار کرد: طرح هدایت معنوی در ادامه این اصول و رهنمودها طراحی شده است تا گامی مؤثر در تحقق اهداف بلندمدت مقام معظم رهبری در زمینه ایجاد تمدن اسلامی نوین بردارد.
اخلاق و معنویت؛ زیربنای تحول فردی و اجتماعی
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده بر اهمیت توصیههای رهبر انقلاب اسلامی در حوزه اخلاق و معنویت تأکید کرد و گفت: رهبر انقلاب در توصیه دوم خود، بهطور جامع به تبیین چیستی و تحلیل مفهومی اخلاق و معنویت پرداختهاند. ایشان علاوه بر بیان اهداف اخلاقی و معنوی، راهبردهایی برای تحقق آن در جامعه ارائه میدهند.
اخلاق و معنویت؛ کلید تبدیل جامعه به بهشت
وی افزود: در این توصیه، رهبر معظم انقلاب تصریح میکنند که تمامی حرکتهای فردی و اجتماعی در جامعه ما به اخلاق و معنویت بستگی دارد. اگر اخلاق و معنویت در جامعه نهادینه شود، جامعهای بهشتگونه خواهیم داشت. برعکس، فقدان این دو عنصر میتواند جامعه را به سمت تباهی سوق دهد.
خودسازی فردی؛ مبنای جامعهسازی اخلاقی
استاد حوزه در ادامه بیان کرد: اگر اخلاق و معنویت در جان افراد جریان پیدا کند، خودسازی به وجود میآید و این خودسازی میتواند به تحول اجتماعی منجر شود.
تأثیر آموزههای امام خمینی(ره) و علامه طباطبایی بر تربیت فردی و اجتماعی
وی به نظرات علامه طباطبایی و امامخمینی(ره) در این زمینه اشاره کرد و گفت: علامه در تفسیر آیه «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا عَلَیْکُمْ أَنْفُسَکُمْ لا یَضُرُّکُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَیْتُمْ إِلَی اللَّهِ مَرْجِعُکُمْ جَمِیعاً فَیُنَبِّئُکُمْ بِما کُنْتُمْ تَعْمَلُونَ / آیه ۱۰۵ سوره مبارکه مائده» بهطور مفصل به تبیین این حقیقت پرداختهاند که انسان باید ابتدا خود را تربیت کند تا بتواند جامعه را نیز پرورش دهد. امامخمینی(ره) نیز در آثار خود بر این نکته تأکید کردهاند که فرد خودساخته است که قادر به تربیت و تحول جامعه است.
خودسازی مقدمه جامعهسازی
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده در ادامه گفت: در نهایت، این خودسازی است که پایهگذار جامعهسازی و تربیت اجتماعی است و بدون تحقق آن، تغییرات اساسی در جامعه ممکن نخواهد بود.
لزوم جامعهسازی و خودسازی برای تمدنسازی
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده با اشاره به ضرورت تمدنسازی اسلامی، گفت: یکی از سؤالات مهمی که در این زمینه مطرح میشود این است که تمدنسازی نیازمند جامعهسازی است و جامعهسازی نیز بدون خودسازی امکانپذیر نیست. خودسازی نیز باید بر محور اخلاق و معنویت شکل گیرد. در این راستا، پرسشی که به وجود میآید این است که آیا اخلاق و معنویت خود به خود تحقق مییابند یا نیازمند الگویی مشخص هستند؟ اگر اخلاق و معنویت الگو نداشته باشند، جریان تربیت در جامعه به درستی پیش نخواهد رفت.
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده با اشاره به پژوهشهای مختلف در این زمینه اظهار داشت: در سالهای اخیر، پژوهشهای گستردهای در سطح نخبگانی در خصوص اخلاق و معنویت انجام شده است. کتابهایی نوشته شده و پروژههایی اجرایی در این راستا به مرحله عمل درآمده است. فراتر از این، در این پژوهشها از منابع غنی هزار ساله حوزههای علمیه در زمینه اخلاق و معنویت استفاده کردهایم و نتایج آن به صورت طرحهای اجرایی در آمده است.
طرح هدایت معنوی در راستای تحقق تمدن نوین اسلامی
وی ادامه داد: یکی از مهمترین دستاوردهای این پژوهشها، طرح «هدایت معنوی» است که هدف آن فراهمآوردن محتوای معنوی خاصی برای جامعه است. این طرح به ویژه در ماه مبارک رمضان به اجرا درخواهد آمد، جایی که روحانیت و طلاب عزیز در این مسیر نقشآفرینی خواهند کرد. هدف نهایی این طرح، تحقق خودسازی فردی و اجتماعی است که منجر به شکلگیری یک روح جمعی توحیدی در سطح جامعه خواهد شد و این امر در نهایت به تحقق تمدن نوین اسلامی کمک خواهد کرد.
وی در ادامه افزود: امید است که با همت و تلاش روحانیت و طلاب عزیز، شاهد رشد و شکوفایی معنوی جامعه اسلامی باشیم و این فرآیند زمینهساز ایجاد تمدن نوین اسلامی در جهان شود.
طرح هدایت معنوی؛ راهکاری گام به گام برای تحقق اخلاق و معنویت در جامعه
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده با اشاره به طرح «هدایت معنوی» گفت: ما در این طرح به صورت گام به گام مباحث مختلفی را مطرح کردهایم تا خلأهای موجود در فضای اخلاقی و معنوی جامعه را پر کنیم.
وی ادامه داد: یکی از مشکلات اصلی در سطح جامعه این است که مسائل اخلاقی بهصورت نظاممند و مرحلهای ارائه نمیشود، که این موضوع موجب میشود افراد در مسیر تربیت اخلاقی و معنوی خود دچار سردرگمی شوند.
استاد حوزه با اشاره به ساختار گام به گام طرح هدایت معنوی، تأکید کرد: این طرح هم مسائل اخلاقی را بهصورت نظاممند و هم بهصورت گام به گام ارائه میدهد. در مرحله اول، مخاطب با مفاهیم مختلفی که در حوزه اخلاق و معنویت وجود دارد آشنا میشود. سپس، به تعبیر امام خمینی(ره)، اولین گام در مسیر تربیت و معنویت، بیداری فطری است که باید در فرد تحقق یابد.
این استاد حوزوی افزود: پس از بیداری فطری، مراحل بعدی این مسیر شامل مراقبات و تمرینهای معنوی خواهد بود. هدف از این مراحل، تقویت و تثبیت معنویت در درون فرد و در نهایت پیادهسازی آن در سطح جامعه است. با پیادهسازی این مراحل و مراقبتهای معنوی، گامی مؤثر در راستای تحقق اخلاق و معنویت در جامعه برداشته شود.
سرفصلهای دوره تربیتی "هدایت معنوی"
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده به شرح سرفصلها و مراحل گامبهگام این دوره تربیتی پرداخت و تأکید کرد: اگر بخواهیم به طور دقیق به سرفصلها و عناوین این دوره اشاره کنیم، میتوان آنها را در هشت فصل تقسیمبندی کرد. فصل اول: مفاهیم و کلیات در این فصل، مخاطبان با مفاهیم پایهای آشنا میشوند که شامل مکاتب اسلامی و آراء علمای شیعه است. همچنین، مفاهیمی که به فضای اخلاق، معنویت و دیگر مسائل مرتبط با تربیت مربوط میشوند، به طور دقیق و علمی تبیین میگردد.
این پژوهشگر حوزوی افزود: واژهشناسی دقیق در این طرح به صورت علمی و با جزئیات بررسی میشود. هدف این است که مرزهای مفاهیم مختلف در حوزه اخلاق، معنویت، آداب تربیت و دیگر مباحث کاملاً روشن و مشخص شود.
وی همچنین به تأکید حضرت امامخامنهای در خصوص مفهومشناسی و تحلیل مفهومی اشاره کرد و گفت: در توصیه دوم حضرت آقا، ابتدا اخلاق و معنویت به دقت تعریف میشود و سپس مصادیق این مفاهیم روشنسازی میگردد. فصل دوم: بیداری فطری در این فصل، موضوع بیداری فطری و بیداری فکری بهطور ویژه مطرح میشود.
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده با اشاره به "غفلت" به عنوان یکی از مهمترین و اساسیترین رذایل اخلاقی انسان، گفت: یکی از موانع اصلی در مسیر رشد معنوی انسان، غفلت است. در این فصل، به تحلیل منشأهای غفلت پرداخته و راههای برونرفت از آن بررسی میشود.
استاد حوزه ادامه داد: راهحل اصلی برای غلبه بر غفلت، بیداری فکری است که امامخمینی(ره) در کتاب چهل حدیث به این موضوع پرداختهاند. این بحث بسیار مهم و ریشهای است که در این دوره با تکنیکها و روشهایی برای تحقق بیداری فکری ارائه خواهد شد. این دوره تربیتی با هدف ارتقای سطح معنوی و فکری افراد و کمک به آنان در شناخت دقیقتر مفاهیم اخلاقی و تربیتی، بهویژه از منظر اسلام و آموزههای شیعه، برگزار میشود.
هدفشناسی، گام اول در بیداری فطری
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده در خصوص ابعاد مختلف طرح هدایت معنوی، اظهار داشت: یکی از مباحث اصلی در این طرح، موضوع هدفشناسی است. این بحث در راستای بیداری فطری مطرح میشود، چرا که هر چه هدفشناسی به درستی محقق شود، مسیر تربیت فردی موفقتر و کارآمدتر خواهد بود.
وی افزود: در ادامه، محاسبه تمهیدی به عنوان فصل چهارم طرح مورد توجه قرار میگیرد. پس از بیداری فطری و ایجاد تلنگر در فرد، سوال اساسی که پیش میآید این است که از کجا باید آغاز کرد. این دغدغه، از چالشهای رایج در مسیر تربیتی است که محاسبه تمهیدی، اولین گام در این مرحله است.
مراقبه؛ راهی به سوی آراستگی روحی و اخلاقی
حجتالاسلام والمسلمین مظلومیزاده با اشاره به اهمیت مراقبه در فرآیند تربیتی، گفت: فصل پنجم طرح به آشنایی با مراقبه و مراتب مراقبت اختصاص دارد. پس از پاکسازی اولیه، فرد نیاز به تخلیه و آراستگی روحی و اخلاقی دارد که این مرحله از طریق مراقبه و خود کنترلی محقق میشود.
مدیریت زمان؛ مراقبت از وقت، اساسیترین مراقبه
وی ادامه داد: در فصل ششم، مدیریت زمان به عنوان اولین و اساسیترین نوع مراقبه مطرح میشود. این موضوع که امروزه به نام مراقبت از وقت شناخته میشود، یکی از ارکان تربیت فردی است که در دنیای امروز اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
مراقبت بر نماز؛ پایهایترین مراقبه عبادی
این استاد حوزه علمیه همچنین به اهمیت مراقبت از نماز در تربیت معنوی اشاره کرد و گفت: فصل هفتم به مراقبت و محافظت از نماز اختصاص دارد که از مباحث بسیار مهم و اساسی در برنامههای تربیتی است. نماز، پایهایترین عبادت است که مراقبت از آن، در مسیر تربیت معنوی و اخلاقی نقش بسزایی دارد.
وی در پایان گفت: فصل هشتم طرح نیز به مراوده پرداخته است. برای موفقیت در مراحل مختلف مراقبه، لازم است که فرد اصل مراوده را در برنامه تربیتی خود بگنجاند. این ارتباط و تعامل با دیگران، یکی از اصول مهم در موفقیت فردی و اجتماعی است که به ارتقاء سطح تربیت فردی کمک شایانی میکند. طرح هدایت معنوی با تاکید بر هدفشناسی، مراقبه، مدیریت زمان و مراوده، نقشی کلیدی در پیشرفت فردی و اخلاقی افراد ایفا میکنند و میتوانند راهگشای بسیاری از چالشهای تربیتی و اخلاقی در دنیای معاصر باشند.
انتهای پیام/
نظر شما